De inleiding uit 
Foutje? Dat verbeteren we toch!

1 Inleiding

Informatie wordt vaak vastgelegd via rijtjes symbolen. De verzameling symbolen noem je meestal het alfabet, de rijtjes worden woorden genoemd

Voorbeelden

woorden

 alfabet

 naam

Enkele woorden  

{ a, b, c, ….. x, y, z } 

"ons" alfabet

p a n t a r e i

{ a, b , g …. }

 Grieks alfabet

2000

{ 0, 1, …., 9 } 

tientallig stelsel

10011

{ 0 , 1 }

 tweetallig stelsel

… - - - …  

{ . , - }

Morse 

In dit artikel worden twee voorbeelden van het vastleggen van informatie door rijtjes 0’en en 1’en besproken. In paragraaf 3 gaat het om foto’s van de planeet Mars die door een zender in de satelliet Mariner 6 naar de aarde geseind zijn. Bij die foto’s bestond het alfabet uit een 0 en een 1.

In paragraaf 4 gaat het om muziek die vastgelegd is op CD. Daar bestaat het alfabet uit 256 "letters" die elk uit acht enen en/of nullen zijn opgebouwd. Een letter noem je dan ook wel een byte. Zo is bijvoorbeeld 01101011 één letter uit dat alfabet. De muziek wordt vastgelegd op de CD op een 5 km lang spiraalvorming spoor van zgn. putten en dammen die bij het uitlezen door de laser omgezet worden in een lange reeks bytes.

In beide voorbeelden worden bij de "ontvanger" van het signaal symbolen door allerlei fouten verkeerd gelezen. Bij het signaal van de satelliet komt dat door ruis die o.a. veroorzaakt wordt door atmosferische storingen. Bij de CD kunnen bijvoorbeeld stofdeeltjes, krassen en vingerafdrukken tot fouten leiden.

In dit artikel gaat het niet om de technische achtergrond bij deze processen. Het gaat om de systemen die zijn bedacht om fouten op te sporen en te verbeteren. Het centrale idee daarachter is niet moeilijk en lijkt op de verbetering van geschreven taal. Als je in een tekst het woord "gesvhiedenid" leest zie je direct dat twee maal de verkeerde toets is aangeslagen. Je vindt de twee fouten en verbetert ze: v = c en (de achterste) d = s. Dat je dit kunt komt omdat je maar één woord van twaalf letters kent dat lijkt op wat er stond.

In de coderingstheorie kies je eerst een geschikt alfabet. Met dat alfabet maak je dan een "nieuwe" taal waarin alle woorden aan bepaalde voorschriften moeten voldoen. De voorschriften worden zo gekozen dat twee woorden in de taal even veel letters hebben en op veel plaatsen van elkaar verschillen. De taal wordt de code genoemd.

De woorden in de taal heten codewoorden. Als je een woord ontvangt dat geen codewoord is dan zoek je het codewoord dat het meest op een codewoord lijkt.